LSO-Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (NTD) là một trong những nhiệm vụ của quản lý nhà nước và là trách nhiệm của các đơn vị sản xuất, kinh doanh. Thực tiễn cho thấy, khi nền kinh tế thị trường càng phát triển, mức độ tự do hóa thương mại càng gia tăng thì càng nảy sinh nhiều vấn đề gây ảnh hưởng đến quyền lợi NTD.
Xuất phát từ thực tiễn đó, năm 1999, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa X đã thông qua Pháp lệnh số 13, ngày 27/4/1999 về Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, có giá trị hiệu lực kể từ ngày 01/10/1999 nhằm xây dựng các quy phạm bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của người tiêu dùng bị xâm hại trong quá trình tham gia các giao dịch thương mại. Pháp lệnh ra đời đánh dấu bước phát triển mới trong việc thiết lập và hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý quan trọng đối với hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ người tiêu dùng. Ngày 02/10/2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 69 quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Bảo vệ quyền lợi NTD. Đến năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 55 thay thế Nghị định 69/2001/NĐ–CP, trong đó quy định Bộ Công Thương chịu trách nhiệm trước Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (BVQLNTD) trong phạm vi cả nước và Cục Quản lý cạnh tranh là cơ quan giúp Bộ trưởng Bộ Công Thương thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trên lĩnh vực này. Nghị định cũng quy định chi tiết trách nhiệm và nghĩa vụ của các cơ quan, tổ chức khác trong công tác phối hợp BVQLNTD, trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa.
 |
|
Hàng Việt Nam tại Hội chợ thương mại Lạng Sơn năm 2010
Ảnh: Thanh Sơn
|
Đối với Lạng Sơn, được sự đồng ý của UBND tỉnh về việc thành lập Hội bảo vệ người tiêu dùng, ngày 07 tháng 3 năm 2009, Sở Công Thương đã tổ chức đại hội thành lập Hội tiêu chuẩn và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh Lạng Sơn nhiệm kỳ 2009- 2014. Đại hội có 15 tổ chức, doanh nghiệp và 48 hội viên là cá nhân công tác tại các đơn vị trên địa bàn tỉnh tham gia. Đại hội bầu Ban chấp hành gồm 7 đồng chí, Ban kiểm tra 3 người. Như vậy với việc thành lập Hội tiêu chuẩn và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Lạng Sơn đã đánh dấu một bước ngoặt trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Từ đây, mỗi người dân được biết đến Hội tiêu chuẩn và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như một người bạn đồng hành an toàn trong cuộc sống, đáp ứng nhu cầu cung ứng và nhu cầu sử dụng hàng hoá an toàn, lành mạnh cho tính mạng, sức khoẻ cũng như sự phát triển thể chất, tinh thần mỗi công dân khi tiêu dùng hàng hoá.
Thực tế trước khi thành lập Hội bảo vệ người tiêu dùng Lạng Sơn, Sở Công Thương Lạng Sơn, Ban vận động thành lập Hội tiêu chuẩn và bảo vệ Người tiêu dùng Lạng Sơn và Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD Việt Nam phối hợp với tổ chức VECO Việt Nam đã tổ chức Hội nghị, hội thảo triển khai thực hiện Dự án “Nâng cao nhận thức cho Người tiêu dùng về rau an toàn” tại thành phố Lạng Sơn. Mục tiêu chính của Dự án là hướng tới lợi ích của cộng đồng trong việc nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng, mở rộng sản xuất rau an toàn tại Việt Nam. Các nhóm nông dân địa phương và người tiêu dùng tại thành phố Lạng Sơn được lựa chọn để đào tạo và phổ biến kiến thức tiêu dùng các sản phẩm an toàn, nhằm thúc đẩy và phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững. Tại hội thảo, các chuyên gia và các đại biểu đã làm rõ các vấn đề về “Nhận thức của người tiêu dùng về rau an toàn” đánh giá thực trạng về quy trình sản xuất, chất lượng, những vụ ngộ độc về rau hiện nay tại thành phố Lạng Sơn.
Thông qua hội thảo, Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Lạng Sơn đã thống nhất đề ra chương trình hành động, phối kết hợp với cấp ủy chính quyền địa phương các cấp đề ra các biện pháp xây dựng, quy hoạch vùng rau an toàn, sản xuất rau an toàn, xây dựng quy trình quản lý, tổ chức sản xuất một cách có hệ thống. Xây dựng Quy chế gắn kết cộng đồng trách nhiệm, lợi ích giữa 4 nhà : “Nhà nước - Khoa học - Sản xuất – Tiêu dùng” và tiến tới thiết lập hệ thống trung tâm phân tích kiểm định chất lượng về rau. Hội Bảo vệ người tiêu dùng Lạng Sơn được thành lập, sau một năm hoạt động, đến nay bước đầu đã hướng đến việc tuyên truyền phổ biến pháp luật có liên quan đến hoạt động tiêu chuẩn đo lường chất lượng hàng hóa; mở các lớp đào tạo, nâng cao kiến thức về đảm bảo quyền, trách nhiệm của người tiêu dùng; tham gia tư vấn, hoạch định kế hoạch sản xuất kinh doanh và dịch vụ gắn với chính sách bảo vệ người tiêu dùng; đồng thời tham gia với các cơ quan quản lý nhà nước trong các hoạt động kiểm tra và lưu thông hàng hóa; đáp ứng những thông tin cần thiết cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, là một tỉnh miền núi, biên giới, có nhiều trung tâm thương mại, hàng hóa phong phú, đa dạng, hàng năm thu hút nhiều du khách đến với Lạng Sơn, nên nạn hàng giả, hàng không đạt tiêu chuẩn, chất lượng, vệ sinh, hàng hóa và dịch vụ thiếu độ an toàn, giá cả bất hợp lý và các vi phạm khác trên địa bàn đang đặt ra những thách thức không nhỏ đối với công cuộc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Lạng Sơn.