LSO-Việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng lâu nay thường chỉ được nhắc đến ở khu vực đô thị. Còn ở nông thôn-nơi chiếm tới hơn 70% lượng tiêu thụ, phần lớn người tiêu dùng hiểu biết rất hạn chế về chất lượng hàng hoá và dịch vụ. Lợi dụng điều này, không ít nhà sản xuất đưa các sản phẩm quá hạn hoặc kém chất lượng về nông thôn, khiến thị trường nơi đây trở thành cái “thùng” chứa và tiêu thụ hàng kém chất lượng, không rõ xuất xứ, thiếu thông tin, không bảo hành...
 |
| Thuốc chữa bệnh bán "rong" |
Hàng kém chất lượng tuồn về nông thôn
Trong đợt thanh tra VSATTP dịp Tết Nguyên đán Canh Dần vừa qua, tại một đại lý bánh mứt kẹo, đồ uống ở thị trấn Bắc Sơn (huyện Bắc Sơn), đoàn Thanh tra liên ngành VSATTP tỉnh Lạng Sơn đã phát hiện 117 thùng các-tôn, mỗi thùng đựng 40 túi sữa đậu nành sản xuất tại Đình Bảng (Bắc Ninh) gian lận về ngày sản xuất: trà trộn sản phẩm quá hạn vào cùng sản phẩm còn hạn sử dụng, thậm chí có sản phẩm đã quá hạn tới 3 tháng. Tinh vi hơn, trên một số sản phẩm, ngày sản xuất mới còn được in đè lên ngày sản xuất cũ để đánh lừa người tiêu dùng. Nếu trót lọt thì hàng ngàn túi sữa này sẽ được đưa về tiêu thụ tại các hàng quán, chợ phiên và không biết sẽ có bao nhiêu người thiệt thòi vì mua phải hàng quá “đát” (date – hạn dùng). Đây không phải là lần đầu tiên lực lượng chức năng phát hiện hành vi trà trộn hàng quá hạn, hàng kém chất lượng để tuồn về nông thôn tiêu thụ. Ông Hoàng Văn Tiến-Chánh thanh tra Sở Y tế-Trưởng Đoàn thanh tra VSATTP cho biết: Trong các đợt thanh tra VSATTP hàng năm, chúng tôi đã phát hiện và xử lý không ít trường hợp như vậy.
 |
| Lực lượng chức năng kiểm tra định lượng sản phẩm |
Dạo qua một số chợ phiên trong tỉnh, không khó để nhận ra chất lượng hàng hoá ở thị trường nông thôn rất “tù mù”, bên cạnh những nông sản địa phương, các chợ phiên này bày bán đủ loại mặt hàng thiết yếu từ thực phẩm, đồ uống, thuốc men, đồ gia dụng cho tới các loại hoá, mỹ phẩm, đáng chú ý là nhiều sản phẩm trong số này không nhãn mác, xuất xứ, hoặc có thì rất sơ sài mà giá cả thì rất phải chăng, hợp với túi tiền của người nông thôn. Tại các chợ xã như Gia Cát (Cao Lộc), Ba Xã, Khánh Khê... (Văn Quan), đường, mì chính được đóng thành gói, đồ khô được bán theo cân, dầu ăn, mỡ, nước mắm được đóng thành từng chai: 1lít, 2 lít, 5lít.. không nhãn, không địa chỉ sản xuất song rất đắt hàng. Anh Hoàng Đăng, một thương nhân chuyên cung cấp mỡ chai cho các chợ phiên cho biết: Các loại mỡ, dầu ăn đóng chai, anh mua lại từ chủ hàng ở dưới xuôi. Bà con đi chợ ưa dùng loại này vì giá nó chỉ bằng 1/3, 1/4 chai dầu ăn chính hãng. Nhiều sạp hàng tạp hoá, bánh kẹo, nước đóng chai được bày bán la liệt nhưng hầu hết đều chỉ có bao gói, nhãn mác sơ sài. Cầm một gói bánh ngọt lên soi mãi mà chẳng thấy hạn dùng ở đâu ngoài mẩu giấy ghi tên một cơ sở sản xuất ở Bắc Giang, đã công bố chất lượng nhưng ... không địa chỉ cụ thể, không số điện thoại, chúng tôi thắc mắc thì chị bán hàng ở chợ Khánh Khê cười xoà: Yên tâm đi, hàng chị mới nhập hôm qua, để được tới cả tháng ấy chứ!? Không chỉ có thực phẩm, đồ uống, ngay cả các loại thuốc tây, hoá chất bảo vệ thực vật, phân bón... mập mờ về chất lượng, không một dòng hướng dẫn sử dụng cũng được bày bán tràn lan tại các chợ huyện, chợ xã, người bán vừa bán vừa tư vấn “qua loa”, còn người tiêu dùng cứ hồn nhiên mua.
Chấp nhận thiệt thòi
Hơn 70% dân số sống ở vùng nông thôn nhưng thực tế lại đang tồn tại một nghịch lý: những hàng tốt để dành cho xuất khẩu và thị trường thành thị, còn hàng lỗi, kém chất lượng, quá hạn thì đẩy về nông thôn. Càng ở những nơi vùng sâu, vùng xa, hiểu biết của người dân còn hạn chế thì hàng kém chất lượng càng có cơ hội len lỏi, tung hoành. Nếu như ở thành thị, người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng hàng hoá thì ở nông thôn, người dân mua gì, dùng gì lại phụ thuộc phần lớn vào túi tiền của mình và sự tư vấn của người bán. Do đó, rẻ là tiêu chí hàng đầu, sau đó mới đến chất lượng. Đáng lo ngại, hầu hết các mặt hàng quá hạn, kém chất lượng, mập mờ về nhãn mác, xuất xứ... lại là thực phẩm, hàng tiêu dùng, thuốc men-ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của con người. Thị trường nông thôn rộng lớn nhưng quy mô nhỏ, lẻ, trong khi đó việc thanh, kiểm tra của các ngành chức năng mới chỉ tập trung ở các cửa hàng, điểm kinh doanh cố định, còn ở các chợ quê, việc này nằm “ngoài tầm tay”. Hơn nữa, việc xử phạt các trường hợp vi phạm cũng chỉ là “giơ cao, đánh khẽ”. Trưởng đoàn thanh tra liên ngành VSATTP của tỉnh chia sẻ: Các hộ kinh doanh ở nông thôn thường có quy mô nhỏ. Nên ngành chức năng kiểm tra, phát hiện thì cũng không “nỡ” phạt theo mức quy định vì có khi cả sạp hàng của họ trị giá cũng chỉ vài trăm ngàn.
 |
| Đồ khô bán "cân" |
Đi công tác ở nhiều vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, không ít lần chúng tôi được nghe người dân than vãn vì mua phải hàng kém chất lượng, phân bón giả, thuốc trừ sâu giả.. mà đành tặc lưỡi cho qua bởi đã trót mua. Tiền ít, cộng thêm nhận thức hạn chế khiến họ chấp nhận mua và dùng những loại hàng “thứ cấp”, có khi mất tiền oan mà không sử dụng được. Và cứ thế, hàng kém chất lượng, hàng quá hạn dùng vẫn có cơ hội len lỏi, cạnh tranh với hàng chất lượng tại thị trường nông thôn, còn người tiêu dùng thì lãnh đủ nếu không may gặp phải hàng giả, hàng không đảm bảo chất lượng, an toàn.
 |
| Đường, bột mỳ không nhãn mác |
|
Báo cáo của UBND tỉnh, trong những tháng đầu năm 2010, các cơ quan chức năng đã kiểm tra 1.673 cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm, xử phạt 148 cơ sở vi phạm, thu 54,5 triệu đồng, trong đó nhiều trường hợp vi phạm về nhãn mác, xuất xứ, hạn sử dụng, không đảm bảo VSATTP.
Còn theo báo cáo của đoàn thanh tra liên ngành về VSATTP, riêng trong đợt thanh tra VSATTP Tết Nguyên đán Canh Dần, đoàn đã kiểm tra 31 cơ sở do cấp tỉnh quản lý, trong đó phát hiện 2 cơ sở lớn vi phạm về nhãn mác, hạn sử dụng.
|
.png)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.png)