LSO-Ngay sau khi thông tin kẹo mút phát sáng chứa chất gây ung thư bị thu hồi trên toàn quốc, nhiều vị phụ huynh mới giật mình vì những đồ ăn thức uống lâu nay vẫn mua cho con trẻ ở cổng trường trước giờ vào lớp hay tan học. Thế nhưng, dường như chừng đó vẫn chưa đủ để “cảnh báo” cho người lớn và cả trẻ nhỏ về những nguy cơ mất VSATTP mà đồ ăn thức uống bán rong trước cổng trường có thể mang lại.
Hàng rong hấp dẫn trẻ nhỏ
Chiều ngày 1/4, chỉ vài ngày sau khi Bộ Y tế chỉ đạo các địa phương trong cả nước thu hồi sản phẩm kẹo phát sáng, chúng tôi có mặt tại cổng trường Tiểu học và THCS Chi Lăng, TP Lạng Sơn. Giờ tan học, từng tốp học sinh ùa vào các hàng bán rong để mua quà vặt. Không còn bóng dáng của những cây kẹo phát sáng song ở những hàng rong này, các loại bánh kẹo, bim bim với bao gói sặc sỡ, bò khô, ômai, mứt đựng trong những túi nilon nhỏ trong suốt và không một dòng nhãn mác vẫn được bày bán nhan nhản. Chỉ cần 1.000-2.000 đồng, mỗi cô cậu học sinh đã có thể mua món đồ ăn, đồ uống theo sở thích. Ngay bên cạnh gánh hàng rong với đủ loại bánh kẹo bắt mắt là một quán đồ nướng tạm bợ, những chiếc nem, xúc xích, bánh mỳ nướng thơm nức chờ sẵn các thượng đế nhỏ. Nhiều học sinh tan học là sà ngay vào mua những chiếc xúc xích nướng có que cầm, chấm chút tương ớt đựng trong một đĩa nhựa đã ngả màu rồi đứng hoặc ngồi ăn một cách ngon lành trên vỉa hè.
 |
| Hàng rong nhan nhản trước cổng trường học. |
Cổng trường Tiểu học và THCS Đông Kinh, giờ tan học cũng là lúc các em học sinh “họp chợ” ở các hàng quán rong. Ngoài những gánh hàng di dộng, nhiều nhà dân cũng tranh thủ diện tích mặt tiền để mở quán bán quà vặt cho học sinh, tuy nhiên những đồ ăn thức uống ở đây thì cũng trong tình trạng: không rõ xuất xứ hoặc lạm dụng phẩm màu; những món ăn ngay như hoa quả dầm, bánh mỳ nướng,... được bày trên khay không nắp đậy, thậm chí bày trên bếp than đặt sát mặt đất. Vậy mà nhiều học sinh vẫn vô tư chọn mua ăn.
Nỗi lo “treo” trước cổng trường
Trên địa bàn TP Lạng Sơn, từ mầm non cho đến THPT, cứ ở đâu có trường là ở đó có các quán hàng rong. Theo quan sát của chúng tôi, đa số các mặt hàng bán trước cổng trường chỉ bày trên khay, tủ không cửa, mẹt không đậy… rất dễ bị vi khuẩn thâm nhập. Do nắm tâm lý của trẻ, người bán thường tập trung vào các mặt hàng rẻ tiền, màu sắc bắt mắt để thu hút các em. Với giá thành, cách chế biến và bảo quản sơ sài như vậy thì chẳng ai dám chắc những đồ ăn thức uống kia đảm bảo an toàn. Thế nhưng trong khi học sinh nhất là trẻ nhỏ chưa nhận thức được và chưa có ý thức bảo vệ mình thì cha mẹ, thầy cô lại không thể theo sát, nhắc nhở các em. Thậm chí nhiều phụ huynh cho con tiền và để con mua tự đồ ăn đồ uống tuỳ thích. Anh Lê Văn Phú, một phụ huynh học sinh chia sẻ: Mỗi buổi đi học vợ chồng mình cũng cho cu cậu một vài ngàn đồng tiêu vặt nhưng các cháu mua gì, ăn gì thì quả thật mình cũng không thể kiểm soát nổi! Chính vì thói quen ăn vặt bừa bãi của trẻ cùng sự dễ dãi của người lớn nên dù nguy cơ ngộ độc từ quán hàng rong trước cổng trường học là rất cao song người ta vẫn lờ đi. Hàng năm, các đoàn thanh tra từ tỉnh đến huyện đều tổ chức các đợt thanh, kiểm tra VSATTP, tuy nhiên, việc kiểm tra thường chỉ tập trung vào các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm lớn; nếu có kiểm tra ở trường học thì chỉ tập trung vào các bếp ăn, nhà ăn, căng tin. Còn những quán hàng, gánh hàng rong vẫn nằm ngoài vòng kiểm soát. Và giả dụ có một vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra thì các cơ quan chức năng cũng chẳng thể túm được ai để mà xử lý.
Việc kẹo mút phát sáng bị thu hồi do chứa chất độc thời gian gần đây đã gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với nhà trường, cũng như các bậc phụ huynh. Song, thực trạng bán hàng ăn trước cổng trường học vẫn rất đáng lo ngại và chừng nào người lớn chưa coi trọng việc giáo dục trẻ ý thức tự bảo vệ mình thì nguy cơ mất VSATTP vẫn cứ treo lơ lửng trước cổng trường học.