LSO-Dịp thanh minh năm nay, tiết trời âm u, mưa lạnh. Cũng có lẽ vì vậy mà các nghĩa trang trên địa bàn Thành phố Lạng Sơn càng trở nên thê lương, nhếch nhác bởi những nhóm người tản mạn, lụi cụi dọn dẹp, chăm sóc mộ người thân. Vẫn như nhiều năm trước, không ít người buông lời thở than khi cố gắng tỏ lòng tri ân với người thân đã khuất mà lại phải trèo, nhảy qua những ngôi mộ bên cạnh. Không thể làm khác được, bởi ở đây chưa bao giờ có đường đi lại theo đúng nghĩa của nó.
Rét run và ướt nhép bởi tấm áo nilon mỏng manh trong buổi chiều 15/4 (mùng 2 tháng 3 âm lịch), chị Lành Thị Lương, nhà ở xã Hoàng Đồng, Thành phố Lạng Sơn cùng con, cháu động viên nhau phát cây, dọn cỏ quanh khu mộ khuất nẻo, rất khó đi lại của người thân ở nghĩa trang Cầu Ngầm. Chị Lương trầm ngâm : khổ quá chú ạ, mỗi lần đi tảo mộ thế này, đường đi lối lại không có, mộ ông nhà lại ở chỗ xa đường cái. Giá như Thành phố có qui hoạch để chôn cất người chết thuận tiện cho con cháu thăm viếng thì tốt quá. Năm kia (2008), trời mưa to gây sạt lở một góc đồi. Ở ngay đầu Cầu Ngầm còn có một cỗ quan tài sơn son đỏ bị lộ một đầu, ai đi qua cũng sợ. Khổ quá...!
 |
| Nhiều gia đình ở khu dân cư Cầu Ngầm sinh sống sát dưới chân nghĩa địa. |
Hiện tại, ngay sát chân đồi khu Cầu Ngâm, ngày càng có thêm nhiều hộ dân đến định cư. Lúc mới đến, nhiều người luôn nơm nớp lo sợ bởi bên tai cứ văng vẳng tiếng kèn, trống. Tối đến nghe gió thổi xào xạc mà tóc tai dựng đứng, trằn trọc mãi không dám ngủ. Nhiều sáng, vừa nghe tiếng gà gáy vài hồi đã lại tiếng trống, kèn ai oán.
Ở các nghĩa trang khác như Núi Đầu, Mai Pha, Tam Thanh..., tình hình cũng không có gì sáng sủa hơn. Tất cả đều mất vệ sinh và không có lối đi chung, ai “đi” trước thì được vị trí tốt, thuận tiện. Ngoại trừ một số ít gia đình khá giả thì tự đi thỏa thuận mua những khoảng đất đồi thuận theo phong thủy để xây khu lăng mộ dòng tộc. Thực trạng này diễn ra ngày càng phổ biến nhưng dường như chính quyền các xã, phường cũng chưa có định hướng gì cụ thể.
 |
| Người dân đi tảo mộ dịp thanh minh. |
Nhiều năm trước, trong một phiên họp HĐND tỉnh, ông Đinh Trọng Cảnh, Giám đốc Công ty TNHH Huy Hoàng từng đề xuất ý tưởng về việc qui hoạch, xây dựng một nghĩa trang văn minh, thân thiện. Tạm gọi đó là “công viên” dành cho người quá cố. Cho đến nay, một số tỉnh, thành phố khác cũng đã xây dựng những mô hình nghĩa trang văn minh, hiện đại, được dư luận đồng tình ủng hộ như Hà Nội, Điện Biên... Đặc biệt, Công viên Vĩnh Hằng ở huyện Ba Vì, Hà Nội rộng gần 18 ha. Tại đây có cảnh quan đẹp, thoáng mát, thuận theo phong thủy, đường đi lối lại sạch sẽ, cây cỏ tốt tươi hệt như công viên cho người sống. Nơi đây còn có chùa Báo ân để cầu siêu cho những linh hồn. Do vậy, thân nhân của những người đã khuất thường hay đến thăm viếng trong tâm trạng yên tâm, thoải mái, cho dù phải chịu chi phí không hề rẻ. Có cả những du khách tò mò đến để tham quan. Đi vào thế giới người âm, song hầu như mọi người đều có cảm giác như đang đi dạo ở một công viên đặc biệt, không thấy sợ sệt như khi vào các bãi tha ma truyền thống.
Hiện nay, tình trạng quá tải, ô nhiễm môi trường từ các nghĩa trang trên địa bàn Thành phố ngày càng bộc lộ rõ. Quỹ đất của Thành phố vốn hạn hẹp, trong khi mật độ dân cư ngày càng cao, lại thêm sức ép phát triển, nâng tầm lên đô thị loại II. Vì vậy, có thể khẳng định rằng, ý tưởng qui hoạch, xây dựng một “công viên” dành cho người quá cố hội tụ đầy đủ tính khoa học, phù hợp với tâm linh tại Thành phố Lạng Sơn vào thời điểm này là hết sức cần thiết và cấp bách, cần sớm nhận được sự quan tâm thỏa đáng của các cấp, ngành chức năng.