Nếu nói những năm 90 của thế kỷ trước là những năm vượt khó của ngành GD, thì thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21, ngành GD Lạng Sơn có những bước phát triển vượt bậc về quy mô và chất lượng.

  Một hành trang đầy đặn

Phát huy kết quả công tác phổ cập giáo dục tiểu học- chống mù chữ đã đạt được từ năm 1997, trong 3 năm củng cố và thực hiện phổ cập đối với các xã còn lại, chất lượng phổ cập đã được nâng cao và ngày càng vững chắc, tạo cơ sở cho toàn ngành bước vào thế kỷ 21 với những mục tiêu cao hơn. Bước vào thế kỷ mới, ngành GD đứng trước trọng trách nặng nề: đào tạo nguồn nhân lực cho công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa và phát hiện bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Thực hiện nhiệm vụ của ngành, từ năm 2000 đến nay, ngành GD&ĐT đã có những bước phát triển mới rất đáng tự hào. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT của UBND tỉnh, thực hiện các nghị quyết hằng năm của HĐND tỉnh, với nhiều cách làm sáng tạo, ngành đã “ bám” vào nhiệm vụ trọng tâm của từng năm học và phát huy tinh thần sáng tạo để  hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị mà Đảng và nhân dân giao cho.

         Giáo viên xã vùng cao Hưng Đạo (Bình Gia) sử dụng máy tính để lên điểm cho học sinh      

Bằng sự nỗ lực của trên 16 ngàn cán bộ giáo viên và nhân viên toàn ngành và sự phối hợp tốt của các cấp ủy đảng, chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị, công tác phổ cập giáo dục THCS đã hoàn thành vào năm 2006, đưa mặt bằng dân trí lên một cấp độ cao hơn, nguồn nhân lực có chất lượng tốt hơn, nhất là lao động nông thôn và vùng cao, vùng khó khăn. Với quy mô phù hợp, tỷ lệ huy động dân số trong độ tuổi vào lớp 1 ngày càng được nâng cao, đến năm 2008, toàn tỉnh đã được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi. Công tác xây dựng trường chuẩn QG tuy còn gặp nhiều khó khăn, song đã có những kết quả nhất định. Bước vào năm học 2009-2010, toàn tỉnh đã có 63 trường chuẩn QG. Bằng các đợt KCH trường lớp học và nhà ở công vụ giáo viên giai đoạn 1 và giai đoạn 2, CSVC trường lớp học ngày càng khang trang hơn theo hướng chuẩn hóa- hiện đại hóa. Các trường MN nông thôn đang được mở rộng, tạo điều kiện thu hút trẻ từ 3-5 tuổi đến lớp, trong đó trẻ 5 tuổi đến lớp luôn đạt trên 95%, thu hẹp dần loại hình 36 buổi trong hè. Công tác giáo dục dân tộc được quan tâm. Nhân dân vùng cao, vùng 135, người nghèo,  học sinh thuộc diện chính sách được hưởng đẩy đủ chế độ của nhà nước và các dịch vụ giáo dục cần thiết; giảm dần sự mất công bằng trong GD. Thập kỷ đầu tiên của thế kỷ mới là những năm đầy sôi động của ngành GD với việc đổi mới chương trình thay SGK ở tất cả các cấp học. Mặc dù là một tỉnh miền núi dân tộc, song Lạng Sơn vẫn thực hiện tốt việc đổi mới chương trình theo tiến độ chung, nhất là việc đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá; chất lượng GD ngày một nâng cao. Sự phát triển của GD Mầm non, tiểu học và THCS đã tạo điều kiện cho bậc THPT phát triển cả về lượng và chất. Tỷ lệ học sinh trúng tuyển vào các trường ĐH-CĐ Trung ương và địa phương ngày càng cao, không chỉ tạo nguồn lao động cho sự nghiệp CNH-HĐH, mà còn tạo nguồn cán bộ phụ vụ cho sự nghiệp đổi mới. Song song với GD đại trà, giáo dục mũi nhọn luôn được quan tâm với các giải cấp tỉnh và cấp QG năm sau cao hơn năm trước. Điểm nhấn trong những năm qua là công  tác XHH giáo dục đang đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả lớn. Chỉ trong 5 năm, tất cả các xã phường, thị trấn trong toàn tỉnh đã có Trung tâm học tập cộng đồng, mỗi năm thu hút hàng chục vạn người tham gia học tập thường xuyên. Với Chỉ thị 40 của Ban Bí thư và Đề án 281 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ QLGD đang được thực hiện, tạo đà cho việc nâng cao chất lượng GD.

Năm 2010, nhiệm vụ còn nặng nề

          Giờ thực hành trong phòng nghiệm của học sinh THPT dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn

Với nỗ lực cao trong những năm qua, có thể nói ngành GD đã có một “ hành trang” khá đầy đặn để bước vào năm 2010- năm cuối cùng thực hiện chiến lược GD giai đoạn 2001-2010. Tuy nhiên, ngành cũng đang đứng trước những nhiệm vụ còn lại khá nặng nề, đòi hỏi một nỗ lực rất cao của toàn ngành. Đó là chất lượng phổ cập các cấp học chưa cao dẫn đến chất lượng nguồn lao động còn thấp. Tiến độ xây dựng trường chuẩn QG vẫn còn chậm. Việc đổi mới  công tác quản lý, đổi mới phương pháp giảng dạy, phương pháp đánh giá chưa tạo thành nếp. Cơ sở vật chất trường lớp học và nhà ở công vụ giáo viên cũng như các trang bị kỹ thuật cho nhà trường, nhất là tin học vẫn gặp nhiều khó khăn; vì vậy phong trào “Xây dựng trường học than thiện, học sinh tích cực” chưa rộng khắp và chất lượng chưa cao. Công tác XHH giáo dục chưa mạnh, nên chưa hình thành rõ nét một xã hội học tập. Vấn đề giáo dục dân tộc, giáo dục vùng cao vẫn là bài toán khó; mô hình “nội trú dân nuôi, bán trú dân nuôi”, đã hình thành từ lâu, song do nguồn lực có hạn nên phát triển chưa rộng khắp đã gây khó khăn cho việc huy động trẻ đến trường, chống lưu ban bỏ học. Năm 2010 cũng là năm cuối cùng thực hiện đề án 281 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về nâng cao chất lượng đội ngũ và triển khai mạnh mẽ Đề án XHH theo Quyết định 1505 của UBND tỉnh.

Năm 2010 sẽ là “ năm chốt” của cả một giai đoạn, việc tổng kết từng mặt, từng vấn đề và rút ra những bài học về phát triển của GD Lạng Sơn có tác dụng cả về lý luận và thực tiễn để ngành tiếp tục phát triển.